टीव्ही न्यूज चॅनेल्सचा खेळ खल्लास? रिकामे स्टुडिओ आणि परवाने वापसीचा ट्रेंड
मंडळी, ज्यांनी एकेकाळी सरकारला धारेवर धरले, जनमत घडवले आणि संध्याकाळी ७ वाजता घराघरात स्वतःची जागा बनवली, त्या भारतीय वृत्तवाहिन्यांची अवस्था आज 'इकडे आड आणि तिकडे विहीर' अशी झाली आहे. 'टीव्ही चॅनेलचा खेळ संपला आहे', असं म्हटलं तर अतिशयोक्ती ठरणार नाही.
जी माध्यमं लोकांचा आवाज असायला हवी होती, ती आता स्वतःचा आवाज वाचवण्यासाठी धडपडत आहेत. काय आहे नेमकं कारण? वाचा बेरक्याचं हे विशेष विश्लेषण!
📉 ऱ्हासपर्व: टीआरपी नाही, तर विश्वासार्हता कोसळली!
गेल्या काही वर्षांत तुम्ही कधी शेवटचं सलग १ तास न्यूज चॅनेल पाहिलंय? आठवत नाही ना? यात तुमची चूक नाही. प्रेक्षकांनी मोठ्या संख्येने टीव्हीकडे पाठ फिरवली आहे.
हे केवळ टीआरपी (TRP) कमी होण्याचं प्रकरण नाही, तर हे 'विश्वासार्हता' (Credibility) पूर्णपणे संपल्याचं लक्षण आहे.
का झाले प्रेक्षक दूर?
जनतेच्या खऱ्या प्रश्नांवर चर्चा करण्याऐवजी रात्रंदिवस जातीय आणि धार्मिक वाद.
न्यूज स्टुडिओ म्हणजे 'भाजी मंडई' वाटावी इतका गोंधळ आणि एकतर्फी आरडाओरडा.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे—सत्तेपुढे झालेली शरणागती.
ज्या दिवशी माध्यमाने 'सत्य' सोडून 'सोयी'ची पत्रकारिता सुरू केली, त्याच दिवशी निसर्गनियमानुसार त्यांचा ऱ्हास सुरू झाला होता.
🚫 दुकाने बंद: ५० चॅनेल्सचा 'द एंड'
परिणाम काय झाला? जाहिरातदारांनी हात आखडता घेतला आणि चॅनेल्सना टाळे लावण्याची वेळ आली.
जाहिरातींचा महसूल आटला.
ऑपरेशनल खर्च गगनाला भिडला.
गणित साधे आहे: प्रेक्षक नाहीत = जाहिराती नाहीत = चॅनेल बंद.
काही धक्कादायक उदाहरणे:
ABP न्यूज ने आपली एचडी वाहिनी बंद केली.
NDTV चा गुजराती वाहिनीचा परवाना रद्द.
सोनी (कल्व्हर मॅक्स) ने तब्बल २६ परवानग्यांवर पाणी सोडले.
झी, जिओस्टार आणि टीव्ही टुडे सारख्या दिग्गजांनीही माघार घेतली आहे.
विशेषतः जी प्रादेशिक चॅनेल्स एकेकाळी ग्राउंड रिपोर्टिंगचा कणा होती, तीच सर्वात आधी बंद पडत आहेत. उरलीसुरली चॅनेल्स आता फक्त सरकारी जाहिरातींच्या ऑक्सिजनवर जिवंत आहेत.
📱 यूट्यूब: पत्रकारितेचा नवा पत्ता
एकीकडे टीव्हीचे पडदे काळे पडत असताना, दुसरीकडे मोबाईलच्या स्क्रीनवर पत्रकारिता जिवंत झाली आहे.
तरुण प्रेक्षक आता टीव्हीच्या रिमोटऐवजी YouTube आणि पॉडकास्ट कडे वळले आहेत. अमेरिकेपासून भारतापर्यंत हेच चित्र आहे. अगदी सीएनएन, बीबीसी आणि फॉक्सलाही डिजिटल व्हावं लागलं आहे.
भारतातील बदल:
ज्येष्ठ आणि अभ्यासू पत्रकारांनी टीव्हीच्या 'सेन्सॉरशिप'ला कंटाळून स्वतःचे यूट्यूब चॅनेल्स सुरू केले आहेत.
इथे ओरडाओरडी नाही, तर संदर्भ आहे.
इथे कोणाची हुजरेगिरी नाही, तर सडेतोड टीका आहे.
आता संध्याकाळी ६ ते ८ चालणाऱ्या त्या निरर्थक 'कोंबडा झुंजी' (डिबेट्स) मधून पत्रकारांची आणि प्रेक्षकांचीही सुटका झाली आहे.
🎯 बेरक्याचा 'पंच'
वृत्तवाहिन्यांचा इतिहास पाहिला तर १९९१ मध्ये सुरू झालेला हा प्रवास २०२५ पर्यंत 'शरणागती' पर्यंत येऊन पोहोचला आहे.
सत्य हेच आहे की, "तुम्ही चॅनेल उघडू शकता, पैसे ओतून झगमगाट करू शकता, पण तुम्ही 'प्रेक्षक' विकत घेऊ शकत नाही."
हे संकट तंत्रज्ञानामुळे आलेले नाही, तर हे संकट 'अविश्वसनीयतेचे' आहे. आज रिकामे पडलेले न्यूज स्टुडिओ हे दुसरं तिसरं काही नसून सध्याच्या पत्रकारितेचा आरसा आहेत!
0 टिप्पण्या