बेरक्या : पत्रकारांच्या बातम्या देणारा पत्रकार

 

नाव गुप्त राहिले, पण पत्रकारितेतील एक संस्था बनली

२०११ साली मराठी पत्रकारितेत एक वेगळा प्रयोग सुरू झाला. हा प्रयोग एखाद्या वृत्तपत्राचा नव्हता, एखाद्या न्यूज चॅनलचा नव्हता आणि एखाद्या मीडिया हाऊसचाही नव्हता. हा प्रयोग होता एका ब्लॉगचा – बेरक्या.

त्या काळात अनेक माध्यमे राजकारण, गुन्हे, प्रशासन आणि समाजातील घडामोडींच्या बातम्या देत होती. पण पत्रकारितेच्या जगात काय चालले आहे, पत्रकार कुठे गेले, कोणाची बदली झाली, कोणते नवे माध्यम सुरू झाले, कोणत्या पत्रकाराने चांगले काम केले आणि कोणत्या पत्रकाराने बदनामीकारक कृत्य केले, याची नोंद ठेवणारे व्यासपीठ जवळजवळ नव्हते.

याच पोकळीतून बेरक्याचा जन्म झाला.

ग्रामीण भाषेत "बेरक्या" म्हणजे चाणाक्ष, हुषार, खबऱ्या, बारीक निरीक्षण करणारा आणि उडत्या पाखरांचे पंख मोजणारा माणूस. समाजातील चांगल्या-वाईट गोष्टींवर त्याची बारीक नजर असते. तो अन्याय करणाऱ्यांना सोडत नाही आणि चांगल्या कामाचे कौतुक करायलाही मागे राहत नाही.

बेरक्या हाच स्वभाव घेऊन पत्रकारितेच्या क्षेत्रात आला.

तो पत्रकारांच्या जगात घडणाऱ्या बातम्या लिहू लागला. पत्रकारांचे प्रश्न मांडू लागला. माध्यम संस्थांमधील बदल, संपादकांच्या नियुक्त्या, पत्रकारांच्या बदल्या, नवीन वर्तमानपत्रे, नवे चॅनल, नवे डिजिटल प्रयोग यांची माहिती देऊ लागला.

पण एवढ्यावरच तो थांबला नाही.

जेव्हा एखाद्या पत्रकारावर अन्याय झाला, तेव्हा बेरक्या त्याच्या बाजूने उभा राहिला.

जेव्हा एखाद्या पत्रकारानेच पत्रकारितेची बदनामी केली, तेव्हाही बेरक्याने त्याला वाचवण्याचा प्रयत्न केला नाही.

म्हणूनच काहींनी त्याच्यावर प्रेम केले आणि काहींनी त्याचा राग धरला.

कारण बेरक्याची भूमिका स्पष्ट होती —

सत्याला साथ, अन्यायाला लाथ.

बेरक्याची आणखी एक वैशिष्ट्यपूर्ण गोष्ट म्हणजे त्याची गुप्तता.

लोकांनी अनेकदा विचारले —
"बेरक्या कोण आहे?"

पण कदाचित हा प्रश्न महत्त्वाचा नव्हता.

कारण बेरक्याची ओळख त्याच्या नावात नव्हती, तर त्याच्या भूमिकेत होती.

सकाळमध्ये "ब्रिटीश नंदी", महाराष्ट्र टाइम्समध्ये "तंबी दुराई", चित्रलेखामध्ये "सागर राजहंस" अशी टोपणनावे मराठी पत्रकारितेने आधीही पाहिली होती. त्याच परंपरेत "बेरक्या उर्फ नारद" हे नाव उभे राहिले.

आज पंधरा वर्षांनंतर मागे वळून पाहताना असे म्हणता येईल की —

बेरक्या हा ब्लॉग नव्हता, तो मराठी पत्रकारितेचा अनौपचारिक इतिहासकार होता.

कोण कुठे गेले, कोण आले, कोण उभे राहिले, कोण पडले, कोण चमकले आणि कोण भरकटले याची नोंद त्याने ठेवली.

म्हणूनच आजही अनेक पत्रकार एखादी बातमी प्रसिद्ध होण्यापूर्वी विचारतात —

"ही बातमी बेरक्यापर्यंत पोहोचली का?"

कारण बेरक्या म्हणजे एक व्यक्ती नाही.

बेरक्या म्हणजे मराठी पत्रकारितेवर सतत नजर ठेवणारी एक वृत्ती आहे.

आणि कदाचित म्हणूनच...

"पत्रकारांच्या बातम्या लिहिणारा पत्रकार"

हीच बेरक्याची सर्वात मोठी ओळख आहे.